Street art: oorsprong, kunstenaars en technieken van stedelijke kunst
Spreekt street art u aan en wilt u weten waar deze interieurtrend vandaan komt? Graffiti, sjabloonkunst, collage of sticker art: stedelijke kunst ontwikkelde zich in de openbare ruimte voordat ze haar weg naar onze interieurs vond. Ze voegt creatieve energie, krachtige kleuren en een uitgesproken persoonlijkheid toe aan wanddecoratie.
Ontdek in deze gids de oorsprong van street art, de ontwikkeling ervan van New York tot Frankrijk, de kunstenaars die hun stempel op de geschiedenis ervan hebben gedrukt en de belangrijkste graffititechnieken. U leest ook hoe u een streetartwandbild kiest om een blikvanger te creëren in een woonkamer, slaapkamer of kantoor.
1. Wanneer en waar is street art ontstaan?
Stedelijke opschriften bestaan al lange tijd, maar de moderne vormen van graffiti en street art kregen vooral gestalte in de Verenigde Staten aan het einde van de jaren 1960 en in de jaren 1970. New York werd toen een artistiek openluchtlaboratorium: muren, tunnels en metrostellen dienden als canvas voor een generatie die gezien en gehoord wilde worden.
Van tag tot monumentale muurschildering
De tag is een van de eerste uitingsvormen van hedendaagse graffiti. Het is een gestileerde handtekening die vaak snel met een spuitbus wordt aangebracht. Vervolgens proberen kunstenaars hun letters verder te ontwikkelen, met kleuren te werken en steeds grotere oppervlakken te benutten. De throw-up, de piece en de muurschildering vormen stappen naar een complexere beeldtaal.
Deze cultuur is vanaf het begin grensverleggend. In wijken die worden gekenmerkt door ongelijkheid, biedt graffiti bewoners en kunstenaars de mogelijkheid hun aanwezigheid in de stad op te eisen. De kunstvorm gaat een dialoog aan met hiphopmuziek, dans en mode en speelt tegelijkertijd met de codes van reclame en massacultuur.
2. De ontwikkeling van street art in Frankrijk
In Frankrijk werd urban art gevoed door de uitwisseling met de New Yorkse scene, terwijl er tegelijkertijd eigen codes ontstonden. Parijs groeide uit tot een proeftuin voor stencils, affiches, collages en grafische interventies in de openbare ruimte.
Blek le Rat en de opkomst van stencilkunst
De Franse beeldend kunstenaar Blek le Rat, het pseudoniem van Xavier Prou, wordt vaak beschouwd als een van de pioniers van de stedelijke stencilkunst in Frankrijk. Zijn silhouetten en ratten, die hij begin jaren tachtig met stencils in de straten van Parijs aanbracht, droegen bij aan de populariteit van een meer figuratieve en direct herkenbare vorm van straatkunst.
Met een stencil kan een vorm nauwkeurig worden voorbereid en vervolgens snel op een muur worden aangebracht. Deze methode groeide uit tot een van de visuele kenmerken van de Franse scene.
Zijn werk beïnvloedde vervolgens tal van internationale kunstenaars. Banksy erkende met name het belang van deze benadering voor zijn eigen beeldtaal. Wilt u zich verder in het onderwerp verdiepen? Lees dan ook ons artikel over de opkomst van street art als populaire kunstvorm.
3. Hoe kun je street art definiëren?
Street art omvat verschillende artistieke praktijken die bedoeld zijn om in de openbare ruimte te worden gezien. Het kan de vorm aannemen van graffiti, een stencil, een collage, een sticker of zelfs een tijdelijke installatie. Urban art beperkt zich niet tot vandalisme, maar omvat tegenwoordig zeer uiteenlopende werkwijzen, van clandestiene interventies tot werken die in opdracht en met toestemming van een gemeente of eigenaar worden gemaakt.
Veel kunstenaars gebruiken hun werk om maatschappelijke, politieke, ecologische of popculturele thema's aan te kaarten. Anderen leggen de nadruk op kleur, humor en grafisch onderzoek. Wat hen verbindt, is de directe dialoog met het publiek en met de plek waar het werk verschijnt.
Sommige kunstenaars werken onder een pseudoniem of kiezen ervoor anoniem te blijven. Banksy is daarvan het bekendste voorbeeld, terwijl Shepard Fairey, Invader en tal van lokale kunstenaars ertoe hebben bijgedragen dat de stedelijke esthetiek haar intrede deed in galerieën, musea en interieurs.
4. De belangrijkste technieken van urban art
De graffitiwoordenschat beschrijft zowel de grootte van het werk, de snelheid waarmee het wordt gemaakt als de manier waarop letters of afbeeldingen worden opgebouwd. Dit zijn de meest voorkomende termen.
| Techniek | Definitie | Visueel effect |
|---|---|---|
| Tag | Gestileerde handtekening, vaak snel aangebracht. | Persoonlijke en herkenbare belettering. |
| Throw-up | Vergrote versie van de tag, uitgevoerd met weinig kleuren. | Afgeronde, leesbare en zeer opvallende vormen. |
| Sjabloon | Uitgesneden motief dat via een sjabloon wordt geschilderd. | Strakke contouren, silhouetten en krachtige boodschappen. |
| Piece | Een ambitieuzere compositie, rijk aan details en kleuren. | Uitgewerkte belettering, volumes en diepte-effecten. |
| Blockbuster | Grote blokletters, vaak met een verfroller aangebracht. | Een groot oppervlak snel bedekken. |
| Top-to-bottom | Schildering die de volledige hoogte van een treinwagon bedekt. | Spectaculaire panoramische compositie. |
| Wildstyle | Complexe belettering met kruisende en verweven letters. | Energische vormgeving, soms moeilijk te ontcijferen. |
| Stickerart en yarn bombing | Stickers of textielobjecten die in de openbare ruimte worden aangebracht. | Snelle, eigenzinnige en gemakkelijk herkenbare interventies. |
5. Hoe integreert u streetart in uw interieur?
U hoeft niet uw hele woning in een stedelijke galerie te veranderen. Eén graffiti-wandbeeld kan de blikvanger worden in een woonkamer, hal of kantoor. Het belangrijkste is dat u een kunstwerk kiest waarvan het formaat, de kleuren en de boodschap aansluiten bij uw meubels.
Het juiste formaat en de beste plek kiezen
- Grote muur: kies voor een krachtig kunstwerk of een tweeluik om het oppervlak in balans te brengen.
- Woonkamer: hang het wandbeeld boven de bank en laat een kleur uit het kunstwerk terugkomen in de kussens of het vloerkleed.
- Slaapkamer: kies voor een beeld met minder contrast of een zachter kleurenpalet om een rustgevende sfeer te behouden.
- Kantoor: grafische letters of een popcultuurbeeld kunnen de creativiteit stimuleren.
Het kunstwerk afstemmen op materialen en ondergronden
Een op een spieraam gespannen streetartcanvas zorgt voor een warme uitstraling. Een poster zonder lijst biedt een lichtere oplossing, terwijl een zwarte zwevende lijst de contrasten benadrukt en de galeriesfeer versterkt. Een acrylglasprint past dankzij de glanzende afwerking perfect in een eigentijds interieur.
Voor een harmonieus geheel combineert u het kunstwerk met strakke lijnen, hout, zwart metaal of effen textiel. Vermijd een overdaad aan concurrerende patronen: het wandbeeld moet het middelpunt van uw wanddecoratie blijven.
